Terug

Optimaliseren van vleeskuiken productie met behulp van verlichting


Nieuws - geplaatst op 13/06/2017

Geschatte leestijd: 6.5 minuten

Auteur: HATO Agricultural Lighting

 

 

Een efficiënt vleeskuikenprogramma is sterk afhankelijk van de juiste stalinrichting en dus een optimaal lichtklimaat. Een ideale vleeskuikenhuisvesting bestaat uit correctie ventilatie, de juiste vochtigheid en een correcte temperatuur tijdens elke fase. Ondanks dat verlichting de biologische klok van de kip stuurt, komt het vaak te weinig aan bod bij vleeskuikenmanagement. Zonsopgang, zonsondergang, dag en nacht zijn onderdeel van een natuurlijk bioritme dat essentieel is voor dierenwelzijn en een efficiënte productie.

 

Stimulatie van een optimaal bioritme is alleen te realiseren door gedegen lichtmanagement. Dankzij meer dan 40 jaar ervaring is HATO BV een expert geworden op het gebied van agrarische verlichting. Al onze kennis, samengevat in de HATO Light Academy, zorgt ervoor dat we voor elke situatie een passende verlichtingsoplossing kunnen bieden. Licht is een krachtige externe stimulans die efficiënt toegepast dient te worden.

 

 

Licht gerelateerde problemen

Slechte verlichting kan meerdere problemen veroorzaken bij vleeskuikenproductie. Verwondingen en ontstekingen aan de voetzool kunnen een indirect resultaat zijn van verkeerde verlichting, omdat deze door slecht strooisel worden veroorzaakt. Slecht strooisel is een gevolg van slechte verdeling van de kuikens die op zijn beurt wordt beïnvloed door de lichtverdeling in een stal. Een slechte lichtverdeling vergroot de kans op drummen waardoor uniforme groei afneemt; zie figuur 1. Door felle plekken en schaduwen zullen vleeskuikens groeperen met als gevolg kwaliteitsafname van het strooisel.

 

Het is daarom zeer belangrijk een uniforme lichtspreiding na te streven. Overig ongewenst (agressief) gedrag kan veroorzaakt worden door een onjuist lichtklimaat, met name door een verkeerd lichtspectrum. Een lichtprogramma dat niet optimaal is kan onbedoeld de sterftecijfers verhogen. Het optimaliseren van het lichtklimaat is zeer belangrijk om zodoende een afname van de vleeskuikenproductie te voorkomen.

 

 

 

Fig. 1. Ratio tussen licht verdeling, drummen en uniforme groei

 

 

 

Het zicht van een vleeskuiken

Om licht gerelateerde problemen tijdens vleeskuikenproductie te voorkomen, dient het lichtklimaat afgestemd te zijn op de behoeftes van de kuikens. Een van de meest belangrijke factoren bij vleeskuiken verlichting is het lichtspectrum. Het lichtspectrum dient te allen tijde overeen te komen met de behoeften van de vleeskuikens. Vleeskuikens (en kippen in het algemeen) ervaren licht totaal anders dan mensen. Door het verschil in zicht zien zij de wereld op een compleet andere manier. Een oog bevat kegeltjes en staafjes; dit zijn lichtgevoelige cellen.

 

Kegeltjes zijn verantwoordelijk voor het zicht in goed verlichte omstandigheden. Daarnaast zorgen zij ervoor dat kleuren onderscheiden kunnen worden. Kippen hebben vier soorten kegeltjes, waar mensen er maar drie hebben. Het menselijk oog is het meest gevoelig voor de kleur groen. Pluimvee daarentegen, is gevoelig voor groen, rood, blauw en (ultra) violet licht. De gevoelige piek in het groene deel kan verklaard worden door onze primaire habitat: het bos.  De piek in het (ultra) violet deel van het spectrum toont aan dat kippen zelfs UV-A kunnen waarnemen.

 

 

Spectrale gevoeligheid

Het verschil in spectrale gevoeligheid - zoals in figuur 2 omschreven - laat zien dat lichtintensiteit door pluimvee intenser wordt ervaren dan bij mensen het geval is. Haast elk deel van het spectrum wordt door kippen intenser ervaren. Daarom kunnen wij stellen dat kippen licht anders ervaren dan mensen. Dit betekent dus ook dat verschillende soorten spectra intens of minder intens ervaren kunnen worden.

 

Als je dit in gedachten houdt begrijp je waarom lux niet de juiste eenheid is om lichtsterkte te meten als het om pluimvee gaat. Ondanks dat twee verschillende spectra allebei als 40 lux gemeten kunnen worden, kan het ene spectrum door pluimvee als 40 lux en het ander als 50 lux worden ervaren.  Daarom is gallilux de meest geschikte eenheid wanneer er over pluimveeverlichting wordt gesproken.

 

 

Fig. 2. Relatieve spectrale gevoeligheid van pluimvee vs mensen

 

 

Hoe ervaart een kip licht?

Vleeskuikens ontvangen licht met hun ogen waardoor de fotoreceptoren in het netvlies worden gestimuleerd. Licht dat via het oog binnenkomt beïnvloedt het gedrag en de interne processen van de kip. Licht komt ook via de schedel van de kip binnen; hier stimuleert het de fotoreceptoren in de hypothalamus, de pineale klier, het pre-optische gebied van de hersenen en het laterale septum. Licht dat lichtgevoelige cellen in de dieper gelegen hersengebieden bereikt, beïnvloedt de biologische processen van het kuiken. Licht reguleert de biologische klok en de hypofyse. De hypofyse beïnvloedt vervolgens de regulering van het groeihormoon en het metabolisme van het vleeskuiken via de schildklieren. Licht beïnvloedt gedrag en interne processen en is daarom een zeer belangrijke factor van de stalinrichting.

 

 

Aanpassing

Optimale aanpassing aan de nieuwe leefomgeving is de eerste stap om licht gerelateerde problemen te voorkomen. Verlichting is een externe prikkel die vleeskuikens kan helpen met het verkennen van de nieuwe leefomgeving. Een correct lichtklimaat helpt de kuikens om voedsel en water te vinden tijdens de eerste 24 - 48 uur. Het is essentieel dat ze de drinknippels in de eerste 24 uur vinden, omdat er tijdens het transport geen watervoorzieningen aanwezig zijn.

 

Een correct lichtklimaat bestaat – naast de juiste intensiteit – uit een spectrum dat is afgestemd op de vleeskuikens. Idealiter kies je voor een lichtspectrum dat het natuurlijk daglicht sterk benadert. Deze dient alle – voor kippen – zichtbare golflengten in de juiste hoeveelheid te bevatten.

 

Bij inachtneming van de diep gelegen hersenfotoreceptoren en de bijbehorende  verlichtingsbehoeften kan een warm witte of koud witte lichtbron worden toegepast.

Kleurtemperatuur

In slechts een deel van de vleeskuiken cyclus is een hoge hoeveelheid rode golflengten – warm witte lichtbron – nodig. Dit in tegenstelling tot legkippen, die hormonaal gestimuleerd dienen te worden. Men name in de opfok van de vleeskuikens zijn rode golflengten van belang om groei te stimuleren. Dit wordt veelal gerealiseerd met een hoge lichtintensiteit tijdens de eerste 24 tot 48 uur.

 

Een koud witte lichtbron, met minder rode golflengtes, kan ook hiervoor gebruikt worden. Let echter op: feedback vanuit de markt laat zien dat vleeskuikens die zeer zwaar zijn – meer dan drie kilo – in sommige gevallen beter presteren onder een warm witte lichtbron. Een lichtbron die kan switchen tussen kleurtemperatuur – net zoals de zon – is dus uitermate geschikt om natuurlijk daglicht te simuleren.

 

 

Lichtmanagement

Om optimale aanpassing en productie te realiseren is er meer nodig dan een juiste lichtbron en een correct lichtspectrum. Een goed verlichtingssysteem gaat hand in hand met goed lichtbeheer. Goed lichtbeheer bestaat uit een juiste licht/donker periode en de bijbehorende lichtintensiteit tijdens de productiecyclus.

 

Onderzoek (2012, Schwaen-Lardner, K.) laat zien dat de hoogste groei snelheid op verschillende leeftijden bereikt wordt bij 20 lichturen. Beide korte (14L) en lange lichturen (23L) hadden een negatieve invloed op de groei snelheid (tabel 1.)

 

 

 

Tabel 1. Impact van daglengte op lichaamsgewicht

 

 

Hetzelfde onderzoek liet zien dat -  rekening houdend met dierwelzijn – dagen met zeer veel lichturen onacceptabel zijn. Het hoogste dierwelzijn werd bereikt bij 17 lichturen (tabel 2).

 

  14 uur licht 17 uur licht 20 uur licht 23 uur licht
Inactief rusten      +      + +       -      - -
Lopen      +      + +       -      - -
Rennen      +      + +       -      - -
Eten      + +      + +       - -      - -
Scharrelen      +      + +       -      - -
Verendek wassen      +      + +       -      - -
Stofbad nemen      + +      +  +       - -      - -

 

Tabel 2. Uitdrukking van natuurlijk gedrag dat overeenkomt met hoeveelheid uren licht per dag

 

 

Als we rekening houden met welzijn én productie, dan ligt de optimale daglengte voor vleeskuikens tussen de 17 – 20 uur licht. Tijdens de grow-out periode wordt 17 – 18 uur geadviseerd. Met meer lichturen zal het sterftecijfer en de energierekening toenemen en zal het dierwelzijn afnemen. Minder dan 18 lichturen zal groei tegengaan.

 

Tijdens de opfok dient een lichtintensiteit van minstens 40 lux toegepast te worden. Dit dient gepaard te gaan met een lange lichtperiode waardoor de kuikens voldoende tijd krijgen om voedsel en water te vinden. Na de opfok dient de intensiteit verlaagd te worden tot 5 à 10 lux, wat genoeg is voor optimale groei. Er zijn echter meerdere wegen die naar Rome leiden. Verlichtingsbeheer is altijd onderworpen aan lokale wetgeving.

 

 

Conclusie

Gezien het feit dat verlichting een extreem krachtige externe stimulus is, is een correct lichtklimaat essentieel voor vleeskuikens. Het simuleren van daglicht zorgt voor goed zicht en zal voorzien in de benodigde golflengten voor biologische processen. Het verschaffen van een uniforme lichtverdeling helpt bij het voorkomen van slecht strooisel wat gezondheidsproblemen kan veroorzaken. Het toepassen van het juiste lichtbeheer is belangrijk. Het juiste lichtprogramma, inclusief de juiste lichtintensiteit en fotoperiode op het juiste moment is nodig om de totale productie te optimaliseren en om dierenwelzijn te waarborgen.

 

Onthoud: Licht heeft bewezen een zeer belangrijk onderdeel van klimaat management te zijn.

 


  • Deel dit nieuws: